T
TABAC. semina huius plantae a Linneo "nicotiana
tabacum" nuncupatae….- Tabacum ergo "donum" est Americae inuentae…
92(4)L324.- Tabacum ipse in papyro inuoluo. Possumne
tabacum in stationis
thermopolio emere? LSP150.-
TABLE. Servir à ~. Qui cibus apponetur?
H43.- ¶Mettre le couvert Nunc quomodo mensam
sternam? LSP422.- Hospitibus nostris in uasis
castrensibus
cibos praebere non decet. LSP422.
TABLEAU. ciues… tabulas pictas… in tuto collocare
studuerunt. 92(4)L325. In museo illo ab
"Officiis"
nuncupato, ubi imagines pictae magni pretii exhibentur, earum triginta
una
laesae sunt. 93(2)L140.
TANT mieux! Eo melius! IN33:1,3. ¶~
pis. Nil refert. IN23:1,3.
TAPISSERIE. ciues… picturas textiles… in tuto
collocare
studuerunt. 92(4)L325.
TATOUAGE. Cum a toroso cutemque picto autocineti
onerarii gubernatore sine ulla difficultate impetrauisset… 94(1)L33.
TAVERNE. Bibaria publica.- IN41:2,3. Primumne intrauisti in cauponam Bauaricam? H9.- taberna potoria 90(1)L66.- e
foetida confestim
egressus sum popina. 91(4)L314.
TAXI. Sequere illam taxiraedam. IN7:2,2.- Eiusmodi incommodo non excipiuntur, qui autocineto utuntur
meritorio. 95(4)L349.- Tibi melius est pedibus
ire, aut carpento
meritorio uti LSP378.
TÉLÉOBJECTIF. Telelenticula. DIL.
TÉLÉPATHIE. remotarum rerum
praesensio 96(1)L76.
TÉLÉPHONE. Vtrum "telephonum" an
"telephonium" dicendum sit, lexica dissentiunt.- apparatus telephonicus.
W991030.- Quidam Clodius uel Claudius ad telephonum
uocatur.
IN2:2,2. Primo telephonema percipiendum.
IN15:4,1.- Telephonare. LSP168.-
In aedibus
urbanissimis, aes telephonii tinnit. LSP274.- Re
autem
uera fortasse iam nulla est collocutio telephonica, quae institui aut
subauscultando
excipi nequeat. 94(1)L46. ¶~ CELLULAIRE telephonium
pugillare.- telephonium portabile. W991030. Instrumentum
radiotelephonicum. 96(3)L259.
- Qui autouehiculum gubernans telephonulo gestabili loquitur,
commeatum
magis periclitatur quam gubernator ebrius. NL020329.- Vsus
Interretis
et telephonulorum portabilium in Africa citato gradu increbrescit.
NL021004.- Moderatores Coreae Septentrionalis ciuibus suis usu
telephonorum gestabilium interdixerunt. NL040611.
¶RÉCÉPTEUR. Illa, auscultabulum
manu tenens,
aliquot temporis momenta paene attonita haesit. 94(1)L46.-
¶RELAIS Vox eo instrumentum utentium per
stationes mutatorias
aut per artificiosum satellitem propagatur. 96(3)L260.-
¶TÉLÉPHONER. Telephonice loqui. DIL.
TÉLESCOPE. Hae ope telescopii, siderali
nauiculae impositi, sunt exceptae,
unde per teleuisificum instrumentum innotuerunt terricolis.
94(3)L220.
TÉLÉSCRIPTEUR, TÉLÉTYPE. Teletypicum
instrumentum. DIL.
TÉLÉVISION. Teleuisor.
87(1)L52.- Statio radiophonica-teleuisifica Finnica de
summi gradus
congressione rettulit latine. 90(3)L205.- ope
imaginum
luce pictarum, …scrinia per undas electricas imagines effingentia, uici
suburbani
Manilae desperationem uulgauerunt et miseriam. 92(1)L65.- nimii enim instrumentorum communicationis socialis
artifices
conuenerant ut euentum ope telehorasis ante oculos hominum in mundo
uniuerso
referrent. 92(4)L326.- teleorasis.
95(1)L49.- ipsum illud sermocinari gratum erat ac
mirabile, hac praesertim
aetate qua homines, teleuisifico instrumento quasi hebetes facti,
colloquendi
facultatem et uoluptatem amisisse uidentur. 96(3)L247.- Quale
programma teleuisorium praeter cetera diligis? 0211Iu3.
¶ÉMISSION. Emissio-onis, f. DIL.- ¶EN DIRECT. Totus hic popularis cursus, publico instituto
teleuisifico
agente, ante oculos intuentium est directo relatus. 97(1)L61.
TEMPÉRATURE. Quale est caelum hodie?
H59. Plura ibi sunt nubila quam soles est.
95(1)L50.-
Nonne igitur melius est de caeli temperie loqui, sicut apud quasdam
gentes
mos est -ut aiunt ipsae!- "urbanissimus"? W010518.- Finnorum
memoria
numquam ante accidit, ut caeli temperatura hoc anni tempore tam alta
esset.
NL021004.Sudum hodie est. ATM 8.- Tempestatem
idoneam / bonam nancisci. ¶Calor se frangit / increscit. Sol ardet
/
urit. Ardore solis torreri. ¶Tempestas cooritur. Tempestas cum
magno
fragore (caeli) tonitribusque. Caelum tonitru contremit.- Fulmina
micant
(Fulmina uerborum. Fulmina eloquentiae. Fulmina fortunae). Fulmen locum
tetigit.
Fulmine tangi / ici. De caelo tangi / percuti. Fulmine ictus. LPB7.
¶quadraginta gradus subter zerum solent ibi
numerari.
93(3)L238.- Tanta uis frigoris insecuta est, ut...
Frigore
/ gelu rigere, torpere. Frigore confici. Aestus et frigoris patientem
esse.LPB8.- Propter uentum
hodie temperies frigida est. LSP78.
TEMPS. I) Avoir le ~ Musica delector, sed otium
mihi
deest ei operam dandi. LSP116.- Tempus habere
alicui
rei.- Tempus mihi deest ad aliquid faciendum. Tempus consumere in
aliqua
re. Tempus (con)terere in aliqua re. Tempus conferre ad aliquid. Tempus
tribuere alicui rei. Tempus non amittere / perdere. Nullum tempus
intermittere, quin…
/ ab opere / ad opus. Tempus ducere. Aliquid in aliud tempus / in
posterum
differre. Nihil mihi longius est quam (+inf.)… Tempus
/ spatium deliberandi / ad deliberandum postulare / dare / sibi sumere.
Paucorum
dierum spatium ad deliberandum dare. Tempori seruire / cedere.
LPB17.
II) Il est ~ de…
A) Gérondif: Tempus legendi. Spes in
libertate moriendi.
B) Locution verbale: Tempus est facere.
GL88.-
Tempus maximum est, ut… LPB19.
III) Le temps
A) présent. In praesentia. In praesens
(tempus). Haec tempora. Nostra haec aetas / memoria. His temporibus.
Nostra (hac) aetate.
Nostra memoria. His (nostris) diebus. Nostra aetas multas uictorias
uidit.
Primo quoque tempore. Hoc tempore. Puncto temporis. Saeculi consuetudo.
Ratio
atque inclinatio temporis / temporum. His moribus. LPB20.
B) passé. Memoria patrum nostrorum. Paulo
supra
hanc memoriam. Aetate / temporibus Periclis. Antiquis temporibus.
Libera
republica. Tempora Caesariana. Media quae uocatur aetas. Pericles
summus
uir illius aetatis / quo nemo tum fuit clarior / uir omnium, qui tum
fuerunt,
clarissimus. Vir ut temporibus illis doctus. Praeterito
anno. Superiore, priore anno. Anno peracto / circumacto / interiecto /
intermisso.
Amplius sunt (quam) uiginti anni / annis. Viginti anni et amplius / aut
plus.
Abhinc (ante) uiginti annos. Viginti his annis. Quinque anni sunt /
sextus
annus est, cum te non uidi. Quinque annos / sextum (iam) annum abest.
LPB21.
C) futur. Proximo anno. In posterum. In futurum.
In
perpetuum. Futura prouidere. Futura / casus futuros (multo ante)
prospicere. Futura non cogitare / curare. Insequenti / insequente anno.
Ad annum. LPB19.
IV) Le temps qui passe. Vicissitudines dierum
noctiumque. In diem uiuere. Tempus praeterit / transit. Ex quo
(tempore). Eo ipso tempore, cum… / tum ipsum, cum… Incidunt tempora,
cum… Tempus (ita) fert. Tempore progrediente.
Satis longo interuallo. Spatio temporis intermisso.
V) Occasion. Momento temporis. In ipso discrimine /
articulo temporis. Temporis causa. Ad tempus adesse. Ad exiguum tempus.
Breuis / exigui
temporis. Semel atque iterum. Iterum ac saepius. Identidem. Etiam atque
etiam.
¶Anno uertente. Initio anni. Ineunte anno. Exeunte / extremo anno.
Singulis
annis / diebus. Quinto quoque anno. Anno ab urbe condita quinto.
LPB20.
¶Voir Calendrier, Jour, Saisons, Temps.
¶TEMPS LIBRE. Tempus subsiciuum. DIL.
Temps
I) Adverbes
A) corrélatifs:
| Interrogatifs |
Démonstratifs |
Relatifs |
Indéfinis |
| Quando? |
tum, tunc, tum…tum |
cum, quando, quandocumque |
alias, aliquando |
| Quandiu? Quousque? |
tamdiu, diu |
quamdiu, dum, donec, quoad |
paulisper, parumper, aliquandiu |
| Quamdudum? |
pridem |
|
|
| Quoties? |
toties |
quoties |
aliquoties |
Quamdiu in aqua mansisti? -Aliquamdiu in aqua mansi,
sed non tamdiu nataui quamdiu Aemilia. -Quamdudum in piscina est?
-Iamdudum! Tertiam
horam in piscina est.
-"Quand" interrogatif est toujours quando, jamais cum.
B) En géneral, pour localiser l'action: ab. locatif; pour
marquer
le temps utilisé: ab. de moyen; pour marquer la durée:
acc.
d'étendue.
i) Quando?
a) à quel moment:
1) nom de temps avec ordinal: Tertia
hora
ueniet. Hieme. Aestate; Voir Heure;
2) autres noms:
21) (In) primo congressu;
22) tempus
221) = crconstance: Alieno
tempore (dans des circonstances défavorables);
222) = temps: (In)
tempore (en temps opportun);
23) expressions: In pueritia,
in
senectute. Prima pueritia. Extrema senectute.
3) acc. adverbial: Plerumque
(la
plupart du temps).Id temporis. Id aetatis.
b) retour périodique:
1) quisque et ordinal: Tertio quoque anno uenit (le nombre ordinal est
ordinairement
d'une unité en avance sur le nombre cardinal);
2) adverbe multiplicatif: Ter in
anno. Bis in die;
c) moment qui précède ou suit
immédiatement: sub + acc.: sub noctem
(à l'approche de la nuit).
Sub galli cantum (dès le chant du coq);
d) antériorité: par rapport
1) à tel événement: Tribus ante diebus. Paucis diebus antequam... Ante
paucos
dies quam... . Non multo ante captam urbem. A(nte). d(iem). VI
Kal(endas)
Nou(embres).;
2) au présent: "il y a…"
21) Tribus ante annis
profectus est.
22) Abhinc tres annos.
23) His tribus annis
profectus est;
24) nudius (= nunc dius "c'est maintenant le jour"): Nudius
teritius, quartus, quintus [il y a trois jours (avant-hier)…]
e) postériorité: par rapport
1) à tel événement: Tribus post annis. Quarto anno post... Post quinque annos.
Rediit
septem post annis quam profectus est. Rediit octauo post anno quam
profectus
est; Biduo quo haec gesta sunt;
2) au présent: Post diem
tertium ueniet (il viendra dans deux jours). Hoc
biduo ueniet (il viendra d'ici deux jours). Milo
triduo aut summum quadriduo peribit;
3) au bout de combien de temps: Post
tres
dies proficiscar;
4) pour quelle date: Eum inuitatuit
in
posterum diem.
ii) Quanto tempore?
a) En combien de temps: Caesar septem
annis Galliam
deuicit;
b) en combien de temps après: Haec
acta
[esse dicebat] diebus XL, quibus in conspectum aduersariorum uenerit
Caesar.
c) dans l'espace de: Inter tot annos
(au
cours de tant d'années);
d) avant l'expiration de: Intra
uicessimum annum
(avant vingt ans).
iii) Quamdiu? Pendant combien de temps:
a) Tres annos regnauit;
b) pour accentuer: Per tres annos
regnauit (il a regné trois années durant);
c) parfois, avec omnis et totus (parfois sous-entendu): Quinque
horis
pugnatum est. Puer tota nocte fleuit. Nocte et die.
iv) Quamdudum?
a) Depuis combien de temps:
1) acc. avec ordinal, souvent
précédé de iam: Quartum iam annum
regnat;
2) acc. avec cardinal: Ante sex
annos mortuus
erat. Ante hos sex annos;
3) avec natus: acc. +
cardinal: Puer decem annos natus. Annos natus maior
quadraginta;
4) parfois, ab. de point de départ: Romam multis annis non uenit;
b) Durée limitée:
1) point de départ: A puero,
a
pueris, a pueritia. Ab initio. Ab urbe condita. Ex eo tempore;
2) point d'aboutissement:
21) jusqu'à:
211) (usque) ad: A
prima luce
(usque) ad noctem;
212) in + acc.: In multam noctem sermonem perducere.
22) pour:
221) in + acc.: In omnem tempus perdere. In posterum diem aliquem inuitare;
222) ad + acc.: Ad multos annos;
3) intervalle auquel se limite l'action:
31) inter + acc.: Inter decem annos semel Romam uenit;
32) in + ab. +
distributif:
Ducenos uersus in hora facere (faire deux cents
vers
à l'heure).
II) Verbes: Consecutio temporum.
| A) Tableau |
praeterito die |
ipso die |
postero die |
Heri sciebam / sciui / sciueram
cum scirem
/sciuissem
cur
quaerebamus / -siuimus /
-siueramus quid |
uenisses
fecisses |
uenires
faceres |
uenturus esses
facturus esses |
Hodie scio
Cras sciam
ut sciuero / cum
sciam
cur
Hodie quaerimus / cras
quaeremus quid |
ueneris
feceris |
uenias
facias |
uenturus sis / fueris
facturus sis / fueris |
Heri Marius dixit
Hodie Marius dicit
Cras Marius
dicet
se nihil
se |
fecisse
uenturum fuisse,
si uoluisset
(irréel du passé) |
facere
uenturum esse,
si uellet
(irréel du présent) |
facturum esse
uenturum esse,
si possit
(potentiel) |
B) Règle:
i) Les verbes sont au même temps, si les actions ont lieu
en
même temps.
ii) Dans le cas contraire, les temps de l'infectum
et du perfectum se correspondent deux
à
deux:
a) Présent: scio cur ueneris
(prés.
infc., prés. perf.).
b) Passé: sciebam cur uenisses
(passé infc., passé perf.).
c) Futur: sciam cur ueneris (futur
infc.,
futur perf. = parf. subj.). LSP233.
iii) Le parfait peut correspondre
a) à notre passé simple: il marque une
action passée:
Tum uenit nuntius. Missus sum ut pacem rogarem.
b) à un état actuel résultant d'une
action
passée (on l'accorde comme présent): Vixit.
Abierunt ne uideantur (uiderentur).
C) Voir Style indirect.
III) Propositions temporelles
A) Postquam, posteaquam, ut, ubi (primum), simul
(ac,
atque):
i) Indicatif parfait: Epaminondas, ut primum
dispexit graui uolnere exanimari se, quaesiuit saluusne esset clypeus.
Postquam tuas
litteras legi, me conuenit Seruius noster.
ii) Présent historique: Postquam uidet
fusas
copias...
iii) Imparfat: marque la simultanéité: Postquam Antonius aduentabat, Catilina iter fecit.
iv) Plus-que-parfait: intervalle de temps: Postquam
ei iusta fecerant, reguli conuenerunt.
B) Antequam, priusquam:
i) Sens purement temporel: indicatif: Antequam
pro
reo dicere instituo, pro me pauca dicam.
ii) Action non accomplie avant l'action principale: subjonctif: Antequam de republica dicam, exponam uobis consilium
profectionis
et reuersionis meae.
iii) Nuance intentionnelle: subjonctif: Exercitum
traiciendum
quamprimum cures, priusquam hostes magis corroborentur.
C) Dum (donec, quoad, quandiu):
i) Sens purement temporel ("pendant que", "tant que"):
indicatif, surtout
présent: Dum in Sicilia sum, nulla statua
deiecta
est. Hoc feci, dum licuit.
ii) Nuance intentionnelle ("jusqu'à ce que):
a) subjonctif: Exspecta, dum ipse ueniam;
b) futur antérieur au lieu du subjonctif parf.: Exspecta dum rediero. Non faciam finem rogandi, quoad
nuntiatum
erit te id fecisse.
D) Cum, quom, quum:
i) Indicatif
a) temporel: Quum minime uidebamur, tum
maxime
philosophabamur. Hoc cum dico, legem a me dici intellegi uolo.
b) itératif (quoties,
quotiescumque, ut
quisque): Gyges uidebatur quum anulum inuerterat.
c) identique: Te ipsum hic uiolauit quum
in
me tam improbus fuit.
d) contraire: Vixdum epistulam tuam
legeram, quum ad me amicus quidam uenit.
ii) Subjonctif: narratif: Vercingetorix quum ad
suos
redisset, proditionis insimulatus est. GC233; GL73; 115;
118;
132; 151; 153; LSP350; 454; SOL16.
TENDRESSE.In alicuius complexu haerere. Medium
aliquem
amplecti. In alicuius complexu mori. ¶Liberos de parentum complexu
auellere. LPB26.
¶MOTS TENDRES. Quid autem passerculam nostram
Gratiam minusculam?- Vidi pullulos tuos [fratellos geminos...], quod
quidem libentissime in uita mea uiderim, tam simili facie
tibi ut nihil sit hoc simili
similius W990920. TENNIS.Manubriati
reticuli
ludus. LRL. ¶~ DE TABLE …paruae pilae
mensalis
pililudi. 90(4)L307.
TERRE. Orbis terrae / terrarum. (Terra) continens.
Terra / regio mediterranea. Interior Asia / Interiora Asiae. In ipsam /
intimam Graeciam penetrare. ¶Montes uestiti siluis. Summus mons.
Culmina Alpium. Sub radicibus montis / in infimo monte / sub monte.
Superare Alpes, Pyrenaeum, Apenninum. Altissimis montibus undique
contineri. Prospectus est ad aliquid. Collis leniter ab infimo
accliuis/ a summo decliuis. Ad extremum tumulum. Loca edita /
superiora. Loca aspera et montuosa. (Loca) plana. Saxa praerupta. Loca
inculta. Loca deserta / frequentia. Loca amoena / amenitas locorum.
¶Terra
effert (fert) [profert] fruges.
Terra
fundit fruges. Ea, quae terra gignit. Ea, quae e terra gignuntur. Ea,
quae
a terra stirpibus continentur. Ea quorum stirpes terra
continentur. Arbores / herbae stirpesque. Radices agere. Gemmas
agere. Gemmae proueniunt. Arbores frondescunt. Rami late diffunduntur.
¶Animata / animalia inanimaque [inanimata]. LPB2. ¶Terre! Terram
conspicor! H13.
TERRORISME. terroris inferendi usus.87(2)L131.- Sic Foederatae Ciuitates
Americae
primum tromocratiam internationalem sunt expertae. 93(1)L66.
- Die Martis (11.9.2003) mane impetus
terroristicus maximae
crudelitatis in Ciuitates Americae Vnitas factus est. NL010914.-
¶TERRORISTE. Tromocrates -ae, m. 87(2)L131.-
Terroristae (-a, -ae) aeroplanum commerciale ui abduxerunt et
contra turrim
aedium
Neo-Eboracensium, nomine World Trade Center, inopinanter gubernauerunt.
NL010914.
TÊTE. Caput aperire. Capite aperto.
¶Caput
operire. Capite operto. Capite obuoluto. ¶Caput demittere.
¶In
aegritudine est fons miseriarum et caput. Caput parieti impingere.
¶Capitis
deminutio (maxima / media / minima). Capitis periculum. Caput
praecidere.
¶Capita coniurationis. Caput Graeciae. Caput cenae. Capita legis.
Id
quod caput est. Ille fons et caput Socrates. ¶De capite deducere.
LPB24.
THÉ. Et ministrabant unicuique nostrum
quarto
quoque die unam foedi nigrique panis libram, et theae ptisanam sine
sacharo
in situla magna. 90(4)L280.- noluit eo deuertere
ne
cibo cocto et calida theana potione austeritatem sibi impositam
emolliret. 97(1)L59.
THÉÂTRE. Troupe Gregem optimum esse
dicunt. LSP14.
¶GALLERIE. Cauea summa. DIL. THERMOMÈTRE. In Suetia incolae Holmiae, thermometro amplius decem gradus
supra
zerum numerum montrante,… Contra, in regione artica,… sexaginta gradus
subter
zerum numerum sunt notati. 89(1)L43-44.
- In diem nonum mensis Septembris inciderunt thermometro in
paroecia
Mietoinen calorem plus uiginti quinque graduum Celsianorum ostendente.
NL011004.- ¶ÉCHELLE. Graduum series. DIL.
TIENANMEN, PLACE. Area pacis caelestis.
89(3)L180.-
TIERS MONDE. Thomas Sankara in regionibus Tertii,
qui dicitur, Mundi ualdissime existimabatur, quippe qui aduersus
imperiosum
dominatum (quem alii "imperialismum" uocant) occidentalium fortissime
repugnaret. 88(1)L58.
TIMBRE-POSTE. quorum nomina inscripta erant in 15
inuolucris (pittaciis cursualibus necessariis etiam adiunctis). 91(1)L46.
TIRE-BOUCHON. cochleatum tormentum.
95(2)L142.- Extraculum-i. DIL.
TOILETTES. Cella intima.- Sella familiarica. DIL.
TOMATE. Lycopersicum. 92(4)L324.
TORT. Perte de possessions matérielles: damnum
(contraire lucrum): Damnum /
lucrum facere. Damno affici. Damnum inferre / afferre alicui.
Damnum ferre. Damnum / detrimentum sarcire. Damnum compensare cum
aliqua re. ¶Dommage causé par d'autres: detrimentum (ct. emolumentum):
Detrimentum capere / afficere
/ facere. ¶Fraude: fraus.
¶Sacrifice
(de qqc., en vue de qqc.) iactura: Iacturam alicuius re
facere.
¶Nuisible: inutilis, qui nocet.
¶Malfaisant,
malfaiteur: (homo) noxius.
¶Inconvénient,
ennui: incommodum: Incommodo afferre aliquem.
Incommodis
mederi. Calamitatem / cladem / incommodum accipere. LPB57.
¶Voir
Utilité.
TÔT. Plus ~ ou plus tard: Serius ocius.
95(1)L23.
TOUCHE, BOUTON. Malleolus-i, m. DIL.
TOURISME. Periegesis, f. DIL.-
oportet contingat sedem procurandis
itineribus. Circumgestatio 40 marcis Germanicis constat.
88(1)L62. Pecunias collocare parati ad rem
periegeticam prouehendam alliciuntur
exemptione a uectigali 88(1)L63.- ¶GUIDE. Cum
parum
temporis habeamus, monstratore utamur qui nobis res praecipuas ostendat
et
illustret. LSP436.- ¶TOURISTE. Viator uoluptuarius.
DIL.- Sermo anglicus ualde
utilis est mundiuidentibus et peregrinantibus. W030701.
TOURNESOL. Helianthus. 92(4)L324.
TOUT. Tous et chacun: OMNIS homo. Omnes. Omnia. ¶Tout
entier: TOTA Italia. ¶Tout au complet:
CVNCTVS senatus. ¶Tous sans exception: Cuncti
ciues. ¶Tout dans l'emsemble: VNIVERSVS. ¶Tous ensemble: VNIVERSAE
ciuitates.
Gallia est OMNIS diuisa in partes tres.
GC81
TRAFIC ROUTIER. Qui in urbibus incolarum refertis
autocineto
uehuntur, difficultates haud leues animique aegritudinem propter
celebritatem
uiarum solent experiri 95(4)L349.- Animi Finnorum
calamitate perturbati sunt, qua tristior numquam antea in commeatu
(>-us, -us m) vehiculari apud nos acciderat. NL040326.-
¶BOUCHON. Ciues in coaceruatione autocinetorum momentum
denuo
uehendi expectant. 74Eph051120.- ¶TRAFIC CHAOTIQUE. Chaos
uehicularium. DIL.
TRAIN. Voir Chemin de fer.
TRAINEAU. usi sunt traheis, quas canes uehebant.
93(2)L141.
TRAITE, lettre de change, effet bancaire. Schida
cambialis. DIL.
TRAMWAY. Transuiaria raeda. 95(3)L272.
TRANSISTOR. Transistorium 87(1)L52.
TRANSPLANTATION D'ORGANES. Experimenta in uiuis
necessaria sunt ad inuestigationes immunologicas… quibus neglectis
membrorum translationes perfici nequeunt. 91(3)L211.-
TRAVAIL
¶Fatigue, souci provenant de abor l'effort. Labor.
Res
est multi laboris et sudoris. Labori / operae non parcere. Laborem non
intermittere.
Nullum tempus a labore intermittere. Inanem laborem suscipere. Labore
supersedere
(ex.: itineris). Patiens laboris. Fugiens laboris. Acti
labores iucundi.
¶Travailler avec effort et fatigue. Laborare (travailler
avec effort et fatigue). Desudare
et elaborare in aliqua re. Contendere et laborare, ut…. Pro uiribus
eniti
et laborare, ut…. ¶(Travailler à la lueur
de la lampe de nuit. Lucubrare.
¶(Tendons, muscles (nerves): force, puissance. Nerui.
Omnes
neruos in aliqua re contendere. Omnibus neruis / uiribus contendere,
ut….
Omnes neruos uirtutis elidere / incidere. Vectigalia nerui rei publicae
sunt.
Nerui belli pecunia. ¶Effort volontaire. Opera
Studiose
/ diligenter / enixe / sedulo / maxime dare operam ut…. Egregiam operam
/multum,
plus operae dare alicui rei. Operam alicui rei tribuere. Operam /
laborem
/ curam in / ad aliquid conferre. Operam / laborem / curam in / ad
aliquid
impendere. Multum operae ac laboris consumere in aliqua re. Omni ope
atque
opera / omni uirium contentione eniti, ut…. Operam (et oleum) perdere /
frustra
consumere. Rem actam / actum agere. Operae pretium / tanti est +inf.
¶Être occupé à quelque chose. Operari.
¶Le travail concret que l'on est en train de faire. Opus.
Quod in opere faciundo operae consumis tuae. Operumque laborem
miratur.
Opus facere. Opus aggredi. Ad opus faciendum accedere. LPB70.-
Centum milium hominum quotidiano operi instant. 93(1)L65.
¶In
aliquid conferre. Sudium, industriam (diligentiam) collocare /
ponere
in aliqua re. Incumbere in / ad aliquid. Contentionem adhibere.
LPB70. 93(1)L65.
¶CONTRAT DE TRAVAIL. Pactiones operarum. De locando opere
pactiones.
DIL.
TREKKING. Aetate nostra mos inualuit in insani huius
montis decliuibus longas excursiones animi causa suscipiendi, quam
corporis exercitationem trekking Anglice
appellant (Latine dicas longas excursiones
pedestres uoluptarias) 95(4)L355.- TREMPLIN. In uicinia surgit ad auras suggestus desultorius, unde
agonistae
in certamine nartarum audentius solent uolare. 95(1)L50.- piscinam natatoriam instruximus, cum tabulatis urinatoriis
pluribus,
quorum altissimum decem metra se attollit. LSP96.
TRESSES. alteri, crasso et rufo, barba et nexi
crines
sunt. AGl28:1,2.
TRICYCLE. Ruunt praecipites iuxta ripam ipsam,
quo
cursum intenderam, …trirotales currus. (Qui currus in ciuitatibus
Americae
foederatis ATVs (all-terrain vehicles) appellantur).
89(4)L299.-
TROTTOIR. Crepido -inis. 0302Iu6.
TROUS NOIRS. Inuestigatores sperant fore, ut
aliquid noui de foraminibus nigris spatii cosmici comperiant. NL990730.
- Astronomi Americani duos hiatus nigros ingentis magnitudinis in
eodem galaxia inuenerunt. NL021222. TROUSSE DE SECOURS. Theca medicamentaria. DIL.
TRUC, SYSTÈME. Techna nostra detecta est.
IN24:4,3. Vah, nouimus talem technam! IN36:2,3.
-trum est forma quae ab Indoeuropeo
pendet.
… haec terminatio -trum minime considerari potest suffixum quod aliis
substantiuis generandis inseri possit. 87(1)L58.
TUER. Interficere. ¶~ en luttant: occidere. ¶~ de faim, par poison: necare.
¶Massacrer, avec cruauté: trucidare. ¶Assassiner:
iugulare. LPC249.
- ¶TUEUR EN SÉRIE. Medicus Britannus
nomine Harold Shipman circiter
trecentos homines uiginti annorum spatio occidisse existimatur, ex quo
numero
inter scelestissimos occisores seriales in orbe terrarum numerandus
sit.
NL010112.-
2006 05 12